ยุติการตั้งครรภ์ไม่สมบูรณ์คืออะไร อาการแบบไหนที่ควรพบแพทย์

หลังยุติการตั้งครรภ์ หลายคนอาจมีเลือดออกทางช่องคลอด ปวดเกร็งท้องน้อยในช่วงแรก ซึ่งอาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นได้หลังรับบริการ แต่หากมีเนื้อเยื่อจากการตั้งครรภ์บางส่วนหลงเหลืออยู่ภายในมดลูก อาจทำให้เกิดภาวะที่เรียกว่า การยุติการตั้งครรภ์ไม่สมบูรณ์

ภาวะนี้อาจทำให้มีเลือดออกต่อเนื่อง ปวดท้อง หรือเกิดการติดเชื้อได้ในบางกรณี ผู้ที่เพิ่ง ยุติตั้งครรภ์ จึงควรสังเกตอาการของตนเอง และทำความเข้าใจว่าอาการแบบไหนสามารถติดตามตามคำแนะนำเดิมได้ อาการแบบไหนควรติดต่อสถานพยาบาล และเมื่อไรควรไปโรงพยาบาลทันที

การมีเลือดออกหรือปวดท้องหลังยุติการตั้งครรภ์ไม่ได้หมายความว่าเกิดภาวะไม่สมบูรณ์เสมอไป การประเมินจึงต้องพิจารณาจากระยะเวลาหลังรับบริการ ลักษณะอาการ และผลตรวจที่เกี่ยวข้องร่วมกัน

ยุติการตั้งครรภ์ไม่สมบูรณ์คืออะไร

การยุติการตั้งครรภ์ไม่สมบูรณ์ (Incomplete Abortion) หมายถึง ภาวะที่เนื้อเยื่อจากการตั้งครรภ์ถูกขับออกจากมดลูกเพียงบางส่วน แต่ยังมีเนื้อเยื่อบางส่วนหลงเหลืออยู่ภายในมดลูกหลังยุติการตั้งครรภ์

ภาวะนี้อาจเกิดขึ้นได้หลังยุติการตั้งครรภ์ด้วยยา หรือหลังยุติการตั้งครรภ์ด้วยหัตถการในบางกรณี นอกจากนี้ยังพบได้หลังการแท้งเองตามธรรมชาติด้วย

เมื่อมีเนื้อเยื่อหลงเหลืออยู่ มดลูกอาจยังบีบตัวเพื่อขับเนื้อเยื่อออกมา ทำให้มีอาการปวดเกร็งบริเวณท้องน้อยต่อเนื่อง บางรายอาจมีการติดเชื้อร่วมด้วย ขึ้นอยู่กับลักษณะของภาวะและระยะเวลาที่เกิดขึ้น ภาวะนี้ไม่สามารถวินิจฉัยจากลักษณะเลือดหรืออาการปวดเพียงอย่างเดียวได้ เพราะอาการบางอย่างอาจเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการฟื้นตัวหลังยุติการตั้งครรภ์ แพทย์จึงต้องประเมินข้อมูลเกี่ยวกับวิธีที่ใช้ยุติการตั้งครรภ์ อาการที่เกิดขึ้น และผลตรวจที่จำเป็นประกอบกัน

อาการแบบไหนที่อาจบ่งบอกว่ายุติการตั้งครรภ์ไม่สมบูรณ์

อาการหลังยุติการตั้งครรภ์แตกต่างกันในแต่ละคน ทั้งปริมาณเลือด ระยะเวลาและความรุนแรงของอาการต่างๆ สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการสังเกตว่ามีอาการหรือไม่ แต่ควรดูด้วยว่าอาการกำลังดีขึ้น คงเดิม หรือรุนแรงขึ้น

1. มีเลือดออกต่อเนื่องหรือมากกว่าที่คาดไว้

หลังยุติการตั้งครรภ์ อาจมีเลือดออกทางช่องคลอดต่อเนื่องได้ในช่วงหนึ่ง แต่หากเลือดออกมากผิดปกติ ไม่ค่อยลดลง หรือกลับมาออกมากขึ้นหลังจากเริ่มลดลงแล้ว ควรติดต่อสถานพยาบาลเพื่อประเมินสาเหตุ

เลือดออกต่อเนื่องอาจเกิดจากหลายสาเหตุ รวมถึงมีเนื้อเยื่อจากการตั้งครรภ์หลงเหลืออยู่ภายในมดลูก จึงไม่ควรสรุปจากปริมาณเลือดเพียงอย่างเดียวว่าเกิดภาวะยุติการตั้งครรภ์ไม่สมบูรณ์

หากมีเลือดออกมากจนผ้าอนามัยแผ่นใหญ่ชุ่มอย่างน้อย 2 แผ่นต่อชั่วโมง ติดต่อกัน 2 ชั่วโมง ควรไปโรงพยาบาลทันที โดยเฉพาะเมื่อมีอาการอ่อนเพลียมาก หน้ามืด ใจสั่น หรือเป็นลมร่วมด้วย

2. ปวดท้องน้อยต่อเนื่องหรือปวดมากขึ้น

อาการปวดเกร็งท้องน้อยอาจเกิดขึ้นได้หลังยุติการตั้งครรภ์ เนื่องจากมดลูกบีบตัว แต่โดยทั่วไปอาการควรค่อย ๆ ดีขึ้นตามช่วงเวลาฟื้นตัว

หากปวดท้องต่อเนื่องโดยไม่ดีขึ้น ปวดมากขึ้นหลังจากที่อาการเริ่มทุเลา หรือปวดมากจนรบกวนการใช้ชีวิต ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์

อาการปวดที่รุนแรงหรือไม่ทุเลาตามคำแนะนำอาจเกี่ยวข้องกับภาวะยุติการตั้งครรภ์ไม่สมบูรณ์หรือสาเหตุอื่นที่ต้องได้รับการตรวจเพิ่มเติม หากปวดท้องรุนแรงเฉียบพลัน โดยเฉพาะเมื่อมีหน้ามืดหรือเป็นลม ควรไปโรงพยาบาลทันที ไม่ควรรอดูอาการเอง

3. มีไข้ หนาวสั่น หรือตกขาวมีกลิ่นผิดปกติ

ไข้ หนาวสั่น ปวดท้องร่วมกับอาการไม่สบายตัวมาก หรือมีตกขาวที่มีกลิ่นผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อหลังยุติการตั้งครรภ์ได้

หากมีไข้ตั้งแต่ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไป โดยเฉพาะเมื่อไข้ไม่ลดลงหรือเกิดร่วมกับอาการปวดท้อง ควรติดต่อสถานพยาบาลเพื่อรับการประเมินโดยเร็ว

การติดเชื้อบางกรณีอาจทำให้อาการรุนแรงขึ้นได้ หากมีไข้ร่วมกับปวดท้องรุนแรง หน้ามืด เป็นลม หรืออ่อนเพลียมาก ควรไปโรงพยาบาลทันที ไม่ควรซื้อยามารับประทานเองโดยยังไม่ทราบสาเหตุของอาการ

4. อาการคล้ายตั้งครรภ์ยังคงอยู่

หลังยุติตั้งครรภ์ อาการบางอย่างที่สัมพันธ์กับการตั้งครรภ์ เช่น คลื่นไส้ คัดตึงเต้านม หรืออ่อนเพลีย อาจไม่ได้หายไปทันที เพราะระดับฮอร์โมนจากการตั้งครรภ์ต้องใช้เวลาในการลดลง

หากอาการที่เคยเกิดขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ยังคงอยู่ชัดเจน ไม่ค่อยดีขึ้น หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย ควรติดตามผลตามคำแนะนำของสถานพยาบาล

อาการเหล่านี้ไม่สามารถใช้ยืนยันได้เพียงอย่างเดียวว่ายังมีเนื้อเยื่อหลงเหลือหรือการตั้งครรภ์ยังดำเนินต่อไปหรือไม่ แพทย์อาจพิจารณาตรวจเพิ่มเติมเพื่อแยกสาเหตุที่เป็นไปได้

อาการแบบไหนควรไปโรงพยาบาลทันที

หากมีอาการต่อไปนี้ ควรไปโรงพยาบาลทันที ไม่ควรรอวันนัดหมายหรือรอดูอาการด้วยตนเอง

• เลือดออกมากจนผ้าอนามัยแผ่นใหญ่ชุ่มอย่างน้อย 2 แผ่นต่อชั่วโมง ติดต่อกัน 2 ชั่วโมง
• ปวดท้องรุนแรงหรือปวดท้องเฉียบพลัน โดยเฉพาะเมื่อมีหน้ามืดร่วมด้วย
• เวียนศีรษะมาก เป็นลม หรืออ่อนเพลียจนยืนไม่ไหว
• หายใจลำบาก ใจสั่นมาก หรือมีอาการเจ็บหน้าอก
• มีไข้ร่วมกับปวดท้องรุนแรงหรือรู้สึกไม่สบายตัวอย่างมาก

อาการเหล่านี้อาจเกิดจากการเสียเลือด การติดเชื้อ หรือภาวะอื่นที่ต้องได้รับการประเมินโดยเร็ว ไม่ควรสรุปว่าเกิดจากการยุติการตั้งครรภ์ไม่สมบูรณ์เพียงสาเหตุเดียว

หากสงสัยว่ายุติการตั้งครรภ์ไม่สมบูรณ์ แพทย์ตรวจอะไรบ้าง

เมื่อเข้ารับการประเมิน แพทย์จะสอบถามรายละเอียดเกี่ยวกับการยุติการตั้งครรภ์ เช่น วิธีที่ใช้ วันที่รับบริการ อายุครรภ์ก่อนยุติการตั้งครรภ์ ปริมาณเลือดที่ออก อาการปวด และอาการผิดปกติอื่น ๆ

จากนั้นอาจพิจารณาตรวจร่างกาย อัลตราซาวด์ หรือการตรวจเลือดตามความจำเป็น เพื่อประเมินว่ามีเนื้อเยื่อหลงเหลืออยู่ภายในมดลูกหรือไม่ รวมถึงตรวจหาสาเหตุอื่นๆ

ในบางกรณี อาจตรวจระดับฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการตั้งครรภ์ หรือนัดติดตามผลเพิ่มเติม หากยังไม่สามารถสรุปได้จากการตรวจครั้งแรก

การวินิจฉัยไม่ควรอาศัยผลอัลตราซาวด์เพียงอย่างเดียวโดยไม่พิจารณาข้อมูลอื่น เนื่องจากลักษณะบางอย่างภายในมดลูกหลังยุติการตั้งครรภ์อาจพบได้ในช่วงฟื้นตัวเช่นกัน แพทย์จะนำข้อมูลทั้งหมดมาประกอบการตัดสินใจว่าจำเป็นต้องรักษาเพิ่มเติมหรือไม่

หากยุติการตั้งครรภ์ไม่สมบูรณ์ ต้องรักษาอย่างไร

แนวทางดูแลขึ้นอยู่กับปริมาณเลือดที่ออก ความรุนแรงของอาการ การมีหรือไม่มีการติดเชื้อ ผลการตรวจ และความต้องการของผู้รับบริการ

1. การติดตามอาการ

ในบางกรณีที่อาการไม่รุนแรง ไม่มีเลือดออกมาก และไม่มีสัญญาณของการติดเชื้อ แพทย์อาจพิจารณาติดตามอาการเพื่อดูว่าเนื้อเยื่อที่เหลืออยู่จะถูกขับออกจากมดลูกได้เองหรือไม่ วิธีนี้ควรมีคำแนะนำชัดเจนเกี่ยวกับอาการที่ต้องสังเกตและช่วงเวลาที่ควรกลับมาตรวจ

2. การใช้ยาตามแผนการรักษา

แพทย์อาจพิจารณาใช้ยาเพื่อช่วยให้มดลูกบีบตัวและขับเนื้อเยื่อที่หลงเหลือออกมา ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับผลการประเมิน อายุครรภ์ และสภาพร่างกายของผู้รับบริการ

ไม่ควรซื้อยามาใช้เพิ่มหรือปรับวิธีใช้ยาด้วยตนเอง เพราะการเลือกยาและแนวทางดูแลต้องคำนึงถึงปริมาณเลือดที่ออก ความเสี่ยงของการติดเชื้อ และสาเหตุของอาการร่วมด้วย

3. การดูดเนื้อเยื่อออกจากโพรงมดลูก

หากมีเลือดออกมาก มีอาการที่ต้องได้รับการรักษาโดยเร็ว หรือการติดตามอาการและการใช้ยาไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ แพทย์อาจพิจารณาใช้หัตถการเพื่อเอาเนื้อเยื่อที่หลงเหลือออกจากโพรงมดลูก

การเลือกแนวทางรักษาจะขึ้นอยู่กับอาการและผลการประเมิน ไม่ได้หมายความว่าผู้ที่สงสัยว่ามีเนื้อเยื่อหลงเหลือทุกคนจำเป็นต้องเข้ารับหัตถการทันที

หลังยุติการตั้งครรภ์ ควรดูแลตัวเองอย่างไร

หลังรับบริการ ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของสถานพยาบาลอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการใช้ยาตามที่ได้รับ การสังเกตเลือดออก และการกลับไปตรวจตามนัดหากมีการกำหนดไว้

หากมีเลือดออก ควรสังเกตปริมาณและแนวโน้มการเปลี่ยนแปลง หากปวดท้อง ควรสังเกตว่าความรุนแรงลดลงตามเวลาหรือไม่ รวมถึงติดตามอาการอื่น เช่น ไข้ หนาวสั่น หรืออาการอ่อนเพลียผิดปกติ

หากมีข้อสงสัยว่าการยุติการตั้งครรภ์เสร็จสมบูรณ์แล้วหรือไม่ ควรสอบถามสถานพยาบาลที่ดูแล เพื่อรับคำแนะนำเกี่ยวกับการตรวจติดตามที่เหมาะกับวิธีที่ใช้และสถานการณ์ของแต่ละคน

ไม่ควรใช้ผลตรวจครรภ์ด้วยตนเองเพียงอย่างเดียวเพื่อสรุปว่ามีเนื้อเยื่อหลงเหลือหรือไม่ เพราะฮอร์โมนจากการตั้งครรภ์อาจยังตรวจพบได้ในช่วงหนึ่งหลังรับบริการ ควรตรวจตามระยะเวลาที่ได้รับคำแนะนำ

การยุติการตั้งครรภ์ไม่สมบูรณ์คือภาวะที่ยังมีเนื้อเยื่อจากการตั้งครรภ์หลงเหลืออยู่ภายในมดลูกหลังยุติการตั้งครรภ์ อาการที่อาจพบ ได้แก่ เลือดออกต่อเนื่อง ปวดท้องน้อย หรือมีสัญญาณของการติดเชื้อ แต่ไม่สามารถวินิจฉัยจากอาการเพียงอย่างเดียวได้

หากเลือดออกไม่ลดลง ปวดท้องต่อเนื่อง หรือสงสัยว่าการยุติการตั้งครรภ์ยังไม่สมบูรณ์ ควรติดต่อสถานพยาบาลเพื่อรับการประเมิน ส่วนผู้ที่มีเลือดออกมาก ปวดท้องรุนแรง หน้ามืด เป็นลม หรือมีไข้ร่วมกับอาการผิดปกติ ควรรีบไปโรงพยาบาล

การสังเกตอาการและรับการตรวจเมื่อมีข้อสงสัยช่วยให้ทราบสาเหตุและวางแผนดูแลได้เหมาะสม โดยไม่จำเป็นต้องตัดสินจากอาการที่เกิดขึ้นเพียงอย่างเดียว

ช่องทางการติดต่อ Apidat Clinic (หมออภิเดชคลินิก)

คลินิกเฉพาะทางด้านเวชกรรมสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา

ที่ตั้ง : เลขที่ 125/17-18 หมู่ที่ 4 ต.กะแดะ อ.กาญจนดิษฐ์ จ.สุราษฎร์ธานี 84160

เบอร์โทรติดต่อ : 062-083-0581 (สายด่วน), 077-313-806

เวลาเปิดทำการ : จันทร์-ศุกร์ 09:00-14:00 น. (ติดต่อสอบถาม) และ 16:30-20:00 น. (แพทย์ออกตรวจ), เสาร์-อาทิตย์ 08:00-12:00 น.

Google Maps : https://maps.app.goo.gl/RpNCYoKEccN4Yp5B8