ภาวะโลหิตจางเป็นปัญหาสุขภาพที่อาจพบได้ในผู้ที่กำลังตั้งครรภ์ และเป็นปัจจัยที่ควรนำมาพิจารณาเมื่อวางแผนยุติการตั้งครรภ์ เนื่องจากผู้ที่มีภาวะนี้อาจมีความสามารถในการรองรับการเสียเลือดลดลง โดยเฉพาะในกรณีที่มีภาวะโลหิตจางระดับรุนแรงหรือมีปัจจัยเสี่ยงอื่นร่วมด้วย
ผู้ที่มีภาวะโลหิตจางจึงอาจสงสัยว่าสามารถยุติการตั้งครรภ์ได้หรือไม่ จำเป็นต้องรักษาภาวะโลหิตจางก่อนไหม และควรเลือกวิธีใดจึงจะเหมาะกับสุขภาพของตนเอง
โดยทั่วไป ภาวะโลหิตจางไม่ได้หมายความว่าจะไม่สามารถยุติการตั้งครรภ์ได้เสมอไป แต่ต้องพิจารณาระดับความรุนแรงของภาวะเบื้องต้น เช่น อายุครรภ์ วิธีที่ต้องการใช้ และสุขภาพโดยรวมร่วมกัน เพื่อวางแผนดูแลให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
ภาวะโลหิตจางคืออะไร และส่งผลต่อร่างกายอย่างไร
ภาวะโลหิตจาง (Anemia) คือภาวะที่ระดับฮีโมโกลบินในเลือดต่ำกว่าค่าที่เหมาะสม ทำให้เลือดมีความสามารถในการนำออกซิเจนไปเลี้ยงเนื้อเยื่อต่าง ๆ ลดลง โดยอาจเกิดจากการขาดธาตุเหล็ก การสูญเสียเลือด โรคทางพันธุกรรมบางชนิด หรือโรคประจำตัวอื่น ๆ
อาการที่อาจพบได้ เช่น เหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย เวียนศีรษะ ใจสั่น หรือหายใจไม่อิ่ม สาเหตุของภาวะโลหิตจาง และสุขภาพโดยรวมของแต่ละคน บางรายอาจมีภาวะโลหิตจางโดยแทบไม่มีอาการให้สังเกต การทราบประวัติสุขภาพและประเมินระดับความรุนแรงก่อนรับบริการจึงเป็นส่วนสำคัญของการวางแผนดูแล
ผู้ที่มีภาวะโลหิตจางสามารถยุติการตั้งครรภ์ได้ไหม
ผู้ที่มีภาวะโลหิตจางจำนวนหนึ่งยังสามารถรับบริการยุติการตั้งครรภ์ได้ แต่ไม่ควรตัดสินจากการมีภาวะโลหิตจางเพียงอย่างเดียว เพราะระดับความรุนแรงและสาเหตุของภาวะนี้แตกต่างกันในแต่ละคน
แพทย์จะพิจารณาว่าภาวะโลหิตจางอยู่ในระดับใด มีอาการร่วมมากน้อยเพียงใด และมีความเสี่ยงต่อการเสียเลือดจากปัจจัยอื่นหรือไม่ หากเป็นภาวะโลหิตจางระดับไม่รุนแรงและสุขภาพโดยรวมคงที่ แนวทางดูแลอาจแตกต่างจากผู้ที่มีภาวะโลหิตจางระดับรุนแรง มีอาการหน้ามืดมาก หอบเหนื่อย หรือมีโรคประจำตัวที่เกี่ยวข้อง
ในบางกรณี แพทย์อาจพิจารณาตรวจเลือดเพิ่มเติม วางแผนติดตามอาการอย่างใกล้ชิด หรือแนะนำให้เข้ารับบริการในสถานพยาบาลตามความเหมาะสม
ภาวะโลหิตจางมีผลต่อการเลือกวิธียุติการตั้งครรภ์อย่างไร
การเลือกวิธียุติการตั้งครรภ์ต้องพิจารณาหลายปัจจัย โดยเฉพาะอายุครรภ์ ความต้องการของผู้รับบริการ ประวัติสุขภาพ และความเสี่ยงต่อการเสียเลือด ภาวะโลหิตจางจึงเป็นปัจจัยหนึ่งที่อาจมีผลต่อการเลือกวิธีและสถานที่รับบริการ
ยุติการตั้งครรภ์ด้วยยา
ผู้ที่มีภาวะโลหิตจางระดับรุนแรงจำเป็นต้องได้รับการประเมินเป็นพิเศษ เนื่องจากหากเกิดการเสียเลือดมาก อาจส่งผลต่อสุขภาพได้มากกว่าผู้ที่มีระดับฮีโมโกลบินอยู่ในเกณฑ์ปกติ การเลือกวิธีจึงควรทำร่วมกับแพทย์ โดยไม่ตัดสินจากผลตรวจเลือดเพียงค่าเดียว
ยุติการตั้งครรภ์ด้วยหัตถการ
การยุติการตั้งครรภ์ด้วยหัตถการ เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่แพทย์อาจนำมาพิจารณา โดยเฉพาะในกรณีที่ต้องวางแผนควบคุมและประเมินการเสียเลือดระหว่างรับบริการ
หากมีภาวะโลหิตจางระดับรุนแรง หรือมีปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียเลือด แพทย์อาจวางแผนให้เข้ารับบริการในสถานพยาบาลที่สามารถตรวจติดตามและให้การดูแลเพิ่มเติมได้ตามความจำเป็น
ก่อนยุติการตั้งครรภ์ ผู้ที่มีภาวะโลหิตจางควรตรวจอะไรบ้าง
การประเมินก่อนรับบริการมีจุดประสงค์เพื่อให้ทราบระดับความรุนแรงของภาวะโลหิตจางและปัจจัยที่อาจส่งผลต่อการเสียเลือด โดยแพทย์จะพิจารณาตรวจตามประวัติสุขภาพและอาการของแต่ละคน ข้อมูลที่ควรแจ้งแพทย์ ได้แก่
- ประวัติภาวะโลหิตจาง เช่น เคยตรวจพบระดับฮีโมโกลบินต่ำเพียงใด เคยรักษาด้วยวิธีใด และมีผลตรวจเลือดล่าสุดหรือไม่
- อาการที่กำลังเป็นอยู่ เช่น เหนื่อยง่ายมาก เวียนศีรษะ ใจสั่น หน้ามืด หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย
- ประวัติการเสียเลือด เช่น ประจำเดือนมามากเป็นประจำ หรือเคยเสียเลือดมากจากการตั้งครรภ์หรือการรักษาครั้งก่อน
- โรคประจำตัวและยาที่ใช้ โดยเฉพาะโรคที่เกี่ยวข้องกับเลือด การแข็งตัวของเลือด หรือยาที่อาจเพิ่มโอกาสเลือดออก
- ประวัติการรักษาภาวะโลหิตจาง เช่น การใช้ธาตุเหล็ก การรักษาโรคที่เป็นสาเหตุ หรือการรักษาอื่นตามคำแนะนำของแพทย์
แพทย์อาจพิจารณาตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (CBC) หรือระดับฮีโมโกลบินเพิ่มเติม โดยเฉพาะเมื่อทราบอยู่แล้วว่ามีภาวะโลหิตจาง มีอาการสงสัย หรือมีความเสี่ยงต่อการเสียเลือด การตรวจที่จำเป็นจะแตกต่างกันตามสถานการณ์ ไม่ใช่ทุกคนต้องตรวจรายการเดียวกันทั้งหมด
จำเป็นต้องรักษาภาวะโลหิตจางก่อนหรือไม่
การรักษาภาวะโลหิตจางขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรง ผู้ที่กำลังวางแผนยุติการตั้งครรภ์ แพทย์จะพิจารณาว่าจำเป็นต้องเริ่มรักษาภาวะโลหิตจางก่อนหรือไม่
หากภาวะโลหิตจางมีความรุนแรงหรือมีอาการที่บ่งชี้ว่าร่างกายได้รับผลกระทบมาก อาจต้องมีการประเมินและจัดการเพิ่มเติมก่อนหรือระหว่างการรับบริการ อย่างไรก็ตาม เพราะแผนการดูแลต้องพิจารณาตามความเร่งด่วนและสุขภาพของแต่ละคน
หลังยุติการตั้งครรภ์ ควรสังเกตอาการอย่างไร
หลังยุติการตั้งครรภ์ อาจมีเลือดออกและปวดเกร็งบริเวณท้องน้อยได้ในระดับหนึ่ง แต่ผู้ที่มีภาวะโลหิตจางควรให้ความสำคัญกับอาการที่อาจบ่งชี้ว่ามีการเสียเลือดมากหรือภาวะโลหิตจางส่งผลต่อร่างกายเพิ่มขึ้น ควรติดต่อสถานพยาบาลหรือไปโรงพยาบาลทันทีหากมีอาการต่อไปนี้
- เลือดออกมากจนผ้าอนามัยแผ่นใหญ่ชุ่มอย่างน้อย 2 แผ่นต่อชั่วโมง ติดต่อกัน 2 ชั่วโมง
- หน้ามืดมาก เวียนศีรษะจนยืนไม่ไหว หรือเป็นลม
- หายใจไม่อิ่ม หอบเหนื่อยผิดปกติ ใจสั่นมาก หรือมีอาการเจ็บหน้าอก
- อ่อนเพลียมากขึ้นอย่างชัดเจน โดยเฉพาะเมื่อมีเลือดออกมากร่วมด้วย
- ปวดท้องรุนแรง หรือมีอาการผิดปกติที่ไม่ดีขึ้นตามคำแนะนำหลังรับบริการ
หากมีอาการรุนแรง เช่น เป็นลม หายใจลำบาก หรือเจ็บหน้าอก ควรไปโรงพยาบาลทันที ไม่ควรรอดูอาการเอง นอกจากนี้ ควรไปตามนัดหมายที่ได้รับ เพื่อให้แพทย์ประเมินว่าการยุติการตั้งครรภ์เสร็จสมบูรณ์หรือไม่
ข้อมูลที่ควรเตรียมก่อนปรึกษาแพทย์
หากทราบว่าตนเองมีภาวะโลหิตจางและกำลังพิจารณายุติการตั้งครรภ์ การเตรียมข้อมูลสุขภาพจะช่วยให้การประเมินทำได้ตรงประเด็นมากขึ้น โดยควรนำผลตรวจเลือดล่าสุด รายการยาที่ใช้อยู่ และข้อมูลเกี่ยวกับโรคประจำตัวไปด้วย หากไม่มีผลตรวจเลือดล่าสุด ควรแจ้งแพทย์เพื่อประกอบการพิจารณาว่าจำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติมหรือไม่
ผู้รับบริการยังสามารถสอบถามเกี่ยวกับวิธีที่เหมาะสม ระยะเวลาการดูแล อาการที่ต้องเฝ้าระวัง และสถานพยาบาลที่มีความพร้อมในการดูแลกรณีที่มีความเสี่ยงต่อการเสียเลือดได้
การวางแผนล่วงหน้าไม่ได้หมายความว่าผู้ที่มีภาวะโลหิตจางจะไม่สามารถรับบริการได้ แต่ช่วยให้มีข้อมูลประกอบการตัดสินใจและเตรียมแนวทางดูแลให้สอดคล้องกับสภาพร่างกายมากขึ้น
ภาวะโลหิตจางเป็นปัจจัยที่ควรนำมาประเมินก่อนยุติการตั้งครรภ์ เพราะอาจส่งผลต่อความสามารถของร่างกายในการรองรับการเสียเลือด โดยเฉพาะในผู้ที่มีภาวะโลหิตจางระดับรุนแรงหรือมีปัจจัยเสี่ยงอื่นร่วมด้วย
การเลือกวิธีจึงต้องพิจารณาระดับฮีโมโกลบิน อายุครรภ์ ประวัติสุขภาพ และความพร้อมของสถานพยาบาลร่วมกัน ผู้ที่มีภาวะโลหิตจางไม่จำเป็นต้องใช้วิธีเดียวกันทั้งหมด และไม่ควรตัดสินใจจากผลตรวจเลือดเพียงค่าเดียว
หากทราบว่ามีภาวะโลหิตจาง ควรแจ้งข้อมูลนี้กับแพทย์ตั้งแต่ก่อนรับบริการ เพื่อประเมินความจำเป็นในการตรวจเพิ่มเติม วางแผนการรักษาภาวะโลหิตจาง และกำหนดแนวทางติดตามอาการหลังยุติการตั้งครรภ์ให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
ช่องทางการติดต่อ Apidat Clinic (หมออภิเดชคลินิก)
คลินิกเฉพาะทางด้านเวชกรรมสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา
ที่ตั้ง : เลขที่ 125/17-18 หมู่ที่ 4 ต.กะแดะ อ.กาญจนดิษฐ์ จ.สุราษฎร์ธานี 84160
เบอร์โทรติดต่อ : 062-083-0581 (สายด่วน), 077-313-806
เวลาเปิดทำการ : จันทร์-ศุกร์ 09:00-14:00 น. (ติดต่อสอบถาม) และ 16:30-20:00 น. (แพทย์ออกตรวจ), เสาร์-อาทิตย์ 08:00-12:00 น.
Google Maps : https://maps.app.goo.gl/RpNCYoKEccN4Yp5B8